“مقامات وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان یک خبرنگار و دو مدیر مسئول خبر را به علت “استفاده از واژه های فارسی” در بلخ و کابل مجازات کرده اند.
بصیر بابی در گزارشی برای تلویزیون ملی افغانستان که از کابل پخش می شود، واژه “دانشکده” را به جای “پوهنحی” و دانشگاه را به جای “پوهنتون” استفاده کرده بود.” (متن كامل خبر)
داشتم فكر ميكردم كه واقعا در يك كشور جهان سومى، بايد منتظر مجازات به هر دليلى بود، يعنى اگر شما در اين لحظه مشغول انجام كارى هستيد، احتمال اينكه اين كار هيچ ايرادى نداشته باشد، با اينكه اين كار مجرمانه باشد و شما به خطر آن محكوم شويد، برابر است!
تصور كنيد كه يك روزنامه نگار، در يك كشور كمى متمدنانه تر، مثلا از واژه “خزپزشتك”، به جاى بستنى، يا واژه “سيلاخندين” به جاى “پرتقال” يا “فراسختن” به جاى “گفتمان” استفاده كند، فكر مى كنيد چه اتفاقى مى افتد؟
احتمالا روز بعد از دفتر روزنامه اخراج مى شود، به دليل اينكه مقاله اش توسط خوانندگان قابل درك نيست، و به همين دليل، تيراژ روزنامه نصف شده است! شايد هم توسط مدير مسئول نشريه، به چند جلسه آمورزش فشرده زبان مادرى همراه با دريافت حقوق فرستاده شود! اما به حال، هر كدوم اين اتفاق ها كه بيفتد، مطمئنا از طرف وزارت اطلاعات و فرهنگ كشور، به جزاى نقدى محكوم نمى شود!
پى نوشت: كلمه هايى كه در بالا استفاده كردم، من در آوردى هستند، اما خودم خوشم اومد. شايد در نوشته هاى بعدى هم ازشون استفاده كنم! خوشبختانه اينجا هم سردبير، مدير مسئول يا وزارت اطلاعات و فرهنگ نداره كه دعوام كنند!
صبح اولين روز سال جديد ميلادى (سال 2008) از خواب بلند مى شى. به اين اميد كه سال 2008 براى دنيا، سال بهترى از 2007 باشه، سراغ اينترنت مى رى تا از اخبار روز با خبر بشى. اين تيتر چند تا خبره كه ميخونى:
- انفجار انتحاری در بغداد ۳۲ کشته برجای گذاشت.
- کشف دو جسد در یک لباس فروشی در چهارراه استانبول!
- در پي اصابت مواد محترقهاي از سوي هواداران سپاهان به يك سرباز نيروي انتظامي در ديدار برابر پرسپوليس، وي به دليل شدت جراحت، در آستانه مرگ قرار گرفته است.
- در نزدیکی استانبول دختری در توالت وضع حمل کرد، نوزاد را در سطل آشغال انداخت.
البته اين خبرها بجز اخبار سياسى ريز و درشتيه كه هر روز ميخونى و اعصابت خراب ميشه.
حالا يه سوال: به نظر شما آدم بايد بى خيال خبر خوندن بشه و در جهل مركب و آرامش خيال بمونه، يا اخبار بخونه و تمرين كنه كه تحت تاثير قرار نگيره ، يا…
مطلبى رو ديدم در مورد انتخاب اهالى هنر از ديالوگ هاى ماندگار على حاتمى. خيلى ايده جالبى بود و من خيلى خوشم اومد. حقيقتا كه ديالوگ هاى فيلم هاى على حاتمى شاهكار بودند. از هزار دستان گرفته، تا كمال الملك و مادر. چندين نفر از اهالى هنر، جمله معروف “همه عمر دير رسيديم” رو از فيلم سوته دلان، به عنوان بهترين جمله حاتمى انتخاب كردند. من هم جمله هاى قشنگ خيلى زيادى از حاتمى يادمه و واقعا نمى تونم بگم كه كدوم از همه قشنگ تره، اما ميخوام اينجا يه نمونه بگم:
در سريال هزار دستان، اون قسمت خيلى معروفش كه مستنطق، يعنى جهانگير فروهر، دنبال “قاتل” رئيس انبار غله مى گرده، بعد از اينكه تلاشش براى پيدا كردن يك “شاهد” قتل بى نتيجه مى مونه، ميگه:
“فرق ميان قاتل و شاهد آن است كه قاتل، خود شاهد است ولى شاهد قاتل نيست، هر چند كه به قول حافظ، اين شاهد است كه كمر به قتل عاشق بسته است. پس بنگر كه چه فرق است ميان شاهد و شاهد.”
كه البته توضيح بدم كه “شاهد” در شعر حافظ به معناى “زيبا رو” است. ضمنا، اين رو هم بگم كه عين جملات رو يادم نيست، اما مضمون همين بود.
در پايان هم اشاره كنم كه بجز على حاتمى كه بهش لقب “سعدى سينما” رو دادند، من از ديالوگ هاى دو نويسنده و كارگردان ديگه هم شديدا لذت مى برم. يكى بهرام بيضايى با آثارى از جمله مرگ يزدگرد، مسافران و سگ كشى و همچنين داود ميرباقرى با آثارى از جمله، سريال گرگها، فيلم آدم برفى و نمايشنامه هاى معركه در معركه و عشق آباد.
به هر حال على حاتمى كه متاسفانه از دست رفت ولى اميدوارم اين دو نفر و هر كس ديگه كه قلمى زيبا داره، صد سال زندگى كنه و تا اونجا كه ميتونه بنويسه.
يادمه بچه كه بودم، تلويزيون يه كارتون نشون مى داد به نام “خواب آقاى نيك”. ماجرا اين بود كه يه روز يه چكش ميخوره تو سر آقاى نيك كه يه مهندس بوده و اون بيهوش ميشه. در روياهاش بر مى گرده به زمانهاى قديم، زمانى كه تكنولوژى خيلى هنوز ابتدايى بوده. بعدش اين آقاى نيك با دانشى كه داشته، به مردم اون زمان ياد مى ده كه چه جورى ابزار آلات جديد بسازند، و خلاصه در آخر كارتون، اون مردم، هر چى كه فكرش رو بكنيد داشتند و خلاصه آخر تكنولوژى شده بودند.
من از اون زمانى كه اين كارتون رو ديدم، هميشه فكر ميكردم كه اگه من برگردم به زمان قديم، چه كارهايى ميتونم بكنم.
شما هم اگه علاقمندين كه به اين سوال جواب بدين، ميتونين يه سرى به اين صفحه بزنيد و تستى كه اونجا هست رو جواب بدين.
من كه بعد از زدن اين تست به اين نتيجه رسيدم كه چيزى در مورد مبانى اصلى علم نميدونم و در نتيجه اگه برگردم به گذشته، خيلى كار خاصى نمى تونم بكنم.
شما هم يه امتحانى بكنيد. شايد شما به نتيجه ديگه اى رسيدين.
حتما در مورد مبحث جدايى دين از سياست زياد شنيدين. خصوصا اين از اون مسائليه كه در ايران هميشه بحثش داغه. اما ديروز داشتم يه گزارش رو از تلويزيون ميديدم در مورد جدايى دين از ورزش. كلى جر و بحث در گرفته بود بر سر اينكه آيا ورزشكار ها اجازه دارن كه هى خدا رو بكشن وسط زمين يا نه. يكى از كارشناس هايى كه در اين زمينه نظر مى داد، ميگفت:
“وقتى دو طرف يك مسابقه دعا مى كنند كه خدا كمكشون كنه و در آخر يكيشون مى بازه، آيا اين به اين معنيه كه خدا به يكيشون كمك نكرده؟!”
در انتهاى گزارش هم چند جمله طنز آميز رو از قول خدا نقل كرد:
“ببينيد، فرزندان من. هر روز هزاران نفر در آفريقا از گرسنگى و بيمارى ميميرند. همه جاى دنيا پر از جنگ و كشتاره. من خيلى ديگه وقت ندارم كه به اين فكر كنم كه كدوم شما بهتره در مسابقه برنده بشيد. اگه ميخواهيد مسابقه رو ببريد، لطفا بيشتر تمرين كنيد و وقت من رو هم براى اين چيزهاى الكى نگيريد!”
به ياد ورزش در كشور خودمون افتادم كه عميقا به اين مسئله گره خورده. جمله همه در ابتداى بازى اينه كه به يارى خدا حتما مى بريم. و جالبه كه به طور متوسط خدا فقط در نصف موارد به هر تيمى كمك مى كنه!!
يادش بخير اون جمله حكيمانه كه مى گفت: “مربيمون عرق خور بود، همش مى باختيم. وقتى نمازخون شد، برديم!!”
دو تا كشور در شرق ايران قرار دارند: افغانستان و پاكستان. نميدونم چرا من تا مدتها احساس ميكردم كه افغانستان در جنوب پاكستانه. شايد يه دليلش اين باشه كه به خاطر مسئله قاچاق مواد مخدر، انتظار داشتم كه افغانستان، همسايه سيستان و بلوچستان باشه، نه خراسان. البته هميشه براى اينكه اين اشتباه رو در ذهنم تصحيح كنم، به خودم ياد آورى ميكردم كه افغانستان به درياى آزاد راه نداره (از درس جغرافى مدرسه).
امروز ديدم كه در اين وب سايت، يك نفر ديگه هم همين اشتباه رو كرده. يه جورهايى احساس خوبى بهم دست داد. احساس كردم در اين دنيا تنها نيستم!
اين سايت بالاترين خيلى سايت جالبيه و منبع خيلى خوبيه براى پيدا كردن لينكهاى جالب، اما يه ايراد بزرگ داره و اون اينكه امكان جستجو نداره. من يه لينك مربوط به دكلمه شعرهاى سهراب سپهرى توسط خسرو شكيبايى رو هفته پيش در بالاترين ديده بودم و خيلى ازش لذت برده بودم. امروز حدود يك ساعت طول كشيد كه اون لينك رو دوباره پيدا كنم. اميدوارم كه اين امكان رو هر چه زودتر اضافه كنند كه بشه كلمات رو در عنوان يا متن لينكها جستجو كرد. البته شايد اين امكان، جايى در سايت وجود داره كه من پيداش نكردم. البته اين خوبه كه بر حسب برچسب ميشه لينكها رو جستجو كرد، هر چند كه در اين مورد به من كمكى نكرد.
به هر حال اين هم لينك اون وب سايتى كه دنبالش مى گشتم. اينجا ميذارمش كه هم شما لذت ببريد و هم من ديگه مجبور نباشم دنبالش بگردم.
متن زير، راهنماى مترجم پينگليش به فارسى است كه توسط گاهى گدارى نوشته شده است. براى استفاده بهتر از اين مترجم، خواندن اين راهنما به كاربر توصيه مى گردد.
پينگليش كلمه اى است مصطلح در بين كاربران كامپيوتر. اين كلمه كه از تركيب دو كلمه Persian و English به وجود آمده است، به معنى نگارش كلمات زبان فارسى با استفاده از حروف الفباى انگليسى است. دليل پيدايش اين زبان (خط)، عدم پشتيبانى محيط بسيارى از نرم افزارها از زبان فارسى و عدم دسترسى بسيارى از كاربران به صفحه كليد فارسى يا نامسلط بودن آنها به ترتيب حروف فارسى بر روى صفحه كليد است. از محيطهاى كنونى كاربرد پينگليش، ميتوان به ايميل، مسنجر، اس ام اس، اتاق هاى گفتگو و كامنت در وبلاگ ها اشاره كرد. از مشكلات فعلى پينگليش، دشوارى خواندن آن براى بسيارى از افراد و همچنين نبود هيچ استاندارد مشخص براى نگارش آن است.
مترجم پينگليش به فارسى چيست؟
مترجم پينگليش به فارسى سرويسى است كه متن نوشته شده به پينگليش را به فارسى ترجمه مي كند. لازم به ياد آورى است كه متن پينگليش نوشته شده، بايد از قواعد نگارش تعريف شده پيروى نمايد، هر چند كه ميتوان تعدادى از غلط هاى متداول را تصحيح نمود و يا با استفاده از يك وازه نامه تا حدودى عمل ترجمه را به صورت هوشمندانه انجام داد و نوشتن پينگليش را آسان تر نمود. مشكل اصلى ترجمه متن پينگليش به فارسى، وجود حروفى با صداى مشابه و اشكال مختلف در فارسى است كه براى آنها متناظرى در انگليسى وجود ندارد و آنها را بايد به صورت مصنوعى ايجاد كرد. مثلا در زبان فارسى، حروف “ز”، “ذ”، “ض” و “ظ” وجود دارند كه همگى را مى توان متناظر با حرف “Z” در انگليسى دانست. براى ترجمه صحيح نياز است كه از چهار شكل مختلف براى نوشتن اين چهار حرف در پينگليش استفاده كرد تا عمل ترجمه به درستى انجام پذيرد. جهت آشنايى با اين اشكال به صفحه كليد تعريف شده توجه نماييد.
1. عمل ترجمه متن به صورت همزمان با نوشتن حروف انجام مى پذيرد، به صورتى كه مى توان متن فارسى را نيز به صورت همزمان مشاهده كرد.
2. براى استفاده از اين مترجم، نيازى به اتصال به شبكه اينترنت وجود ندارد، در نتيجه شما ميتوانيد نسخه اى از اين مترجم را بر روى كامپيوتر خود ذخيره كنيد و از آن استفاده نماييد.
3. اين مترجم به صورت كد باز (Open Source) نوشته شده است و شما مى توانيد با تغيير كد برنامه، آنرا به صورت مورد دلخواه خود در آوريد. (توجه)
افزودن اين مترجم به وب سايت يا وبلاگ خود
شما با افزودن لينك اين مترجم به وب سايت يا وبلاگ خود، مى توانيد علاوه بر استفاده شخصى، بازديد كنندگان را به استفاده از اين مترجم جهت نوشتن متن در سايت خود تشويق نماييد. به عنوان مثال مى توانيد آيكان كوچكى كه به همين منظور طراحى شده را در بخش كامنت وبلاگ خود قرار دهيد، مشابه آنچه در وبلاگ گاهى گدارى ميتوان مشاهده كرد.
براى افزودن آيكان مترجم به صفحه خود، از كد زير استفاده نماييد:
اين كد، آيكان زير را به صفحه شما اضافه مي كند كه با كليك كردن بر روى آن، مترجم در صفحه اى جداگانه باز خواهد شد.
ضمنا در صورت تمايل ميتوانيد با تغيير كلمه pinglish.png به pinglish16.png يا pinglish88.png از آيكان هاى كوچكتر يا بزرگتر زير استفاده نماييد.
با كليك بر روى كلمه “صفحه كليد” در بالاى صفحه مترجم، ميتوانيد حروف انگليسى متناظر با هر يك از حروف فارسى را مشاهده نماييد. همچنين با كليك كردن بر روى هر حرف، مي توانيد آنرا به انتهاى متن خود اضافه نماييد. جهت نوشتن حروف انگليسى مي توانيد از شكل بزرگ حروف (A-Z) استفاده كنيد. حروف نشانه گذارى مانند “،” و “؟” نيز به صورت صحيح ترجمه مى شوند.
واژه نامه چيست و چگونه از آن استفاده كنيم؟
با توجه به وجود حروفى با آواى يكسان در زبان فارسى مانند “ث”، “س” و “ص” كه تنها يك شكل در زبان انگليسى دارند، براى اينكه عمل ترجمه به درستى انجام پذيرد، كلمات بايد كاملا بر اساس قواعد پينگليش نوشته شوند، اما با استفاده از يك واژه نامه مى توان عمل ترجمه را به صورت هوشمندانه انجام داد. با كليك بر روى “واژه نامه” در بالاى صفحه مترجم، مي توانيد كلمات موجود در آنرا مشاهده نماييد. در هر سطر واژه نامه، يك يا دو كلمه نوشته مى شود. در صورت وجود دو كلمه، آنها با علامت “=” از هم جدا مى شوند. كلمه سمت چپ شكل آسان (ولى غلط از نظر قواعد) و كلمه سمت راست، شكل صحيح نگارش همان كلمه مى باشد. اگر شما از كلمه سمت چپ در نگارش متن خود استفاه كنيد، مترجم به صورت هوشمندانه آنرا به كلمه سمت راست تبديل مي نمايد. به عنوان مثال، اگر سطر
sahih=s’ah’ih’
را به واژه نامه اضافه كنيد، به شما اين امكان را مى دهد كه براى نوشتن كلمه “صحيح” به جاى s’ah’ih’ از sahih استفاده كنيد.
در صورتيكه تنها يك كلمه در يك سطر نوشته شود، مترجم كليه كلمات مشابه را به صورت هوشمندانه تشخيص داده و به آن كلمه تبديل مى نمايد. به عنوان مثال، اگر كلمه s’ah’ih’ به تنهايى در يك سطر نوشته شود، آنگاه شما مى توانيد از sahih، s’ahih، sahih’، sah’ih يا استفاده نماييد و مترجم، كلمه را به درستى به s’ah’ih’ تبديل نموده و به “صحيح” ترجمه مى كند.
فراموش نكنيد كه پس از افزودن كلمات به واژه نامه، بر روى دكمه Update كليك كنيد. لازم به ذكر است كه واژه نامه به صورت Cookie بر روى كامپيوتر شما ذخيره مى شود.
يونيكد چيست و چه كاربردى دارد؟
يونيكد يك سيستم كد گذارى حروف و علامتهاست كه مشتمل بر تمامى حروف زبان هاى مختلف دنيا از جمله فارسى است. با توجه به اينكه بسيار از ويرايشگرها تنها از شيوه قديمى كد گذارى يعنى ASCII پشتيبانى ميكنند، جهت استفاده از حروف فارسى بايد از كد هر حرف به جاى شكل نمايش آن استفاده كرد. مترجم پينگليش به فارسى قابليت تبديل پينگليش به كدهاى يونيكد حروف را دارا مى باشد. براى فعال نمودن يونيكد، گزينه مربوط به آن را در صفحه مترجم فعال نماييد.
توضيح واژگانى
با توجه به اينكه پينگليش براى نگارش كلمات زبان فارسى استفاده ميشود، نمى توان آنرا يك زبان ناميد. به علاوه چون براى نگارش آن از حروف انگليسى استفاده مى شود، پس يك خط جديد هم نيست، در نتيجه واژه مترجم (Translator) براى اين سرويس، درست نيست. در واقع عملى كه اين سرويس انجام مى دهد، Transliteration مى باشد. از اينرو شايد واژه مناسب تر براى اين سرويس، “مبدل” يا “نگارنده” باشد، اما با توجه به اينكه يك كاربر جديد با خواندن كلمه “مترجم” ميتواند راحت تر كاركرد برنامه را متوجه شود، از اين واژه استفاده شده است.
كپى رايت
با توجه به اينكه مترجم پينگليش به فارسى به صورت كد باز (Open Source) نوشته شده است، شما مجاز هستيد كه كد برنامه را با توجه به نياز خود تغيير دهيد، اما استفاده از كد اين مترجم جهت توليد محصولى با كاركرد مشابه ممنوع مى باشد. همچنين عبارت نشانگر كپى رايت كه در پايين صفحه مترجم قرار دارد، بايد به همان صورت در صفحه باقى بماند.
كلام آخر
هدف از مترجم پينگليش به فارسى، كمك به كسانى است كه علاقه مندند به زبان فارسى بنويسند، اما به دلايلى كه در بالا گفته شد، اين كار براى آنها دشوار است. اميدوارم كه استفاده از اين مترجم، باعث افزايش متون ارزشمند به زبان شيرين فارسى خصوصا بر روى شبكه اينترنت شود. لطفا نظرات و پيشنهادهاى خود را جهت بهتر شدن اين مترجم به صورت ايميل به آدرس gahi@gahigodari.com بفرستيد يا در بخش كامنت همين مطلب بنوسيد.
پنج سال پيش زمانى كه تازه وبلاگ نويسى رو شروع كرده بودم، به اين نتيجه رسيدم كه براى اينكه بتونم در اين ديار غربت و بدون صفحه كليد فارسى، مطلب فارسى بنويسم، نياز دارم كه يك ابزار توليد كنم و به همين دليل مترجم پينگليش به فارسى رو كه در زمان خودش اولين بود، درست كردم. بعد از مدتى متوجه شدم كه اين فارسى نويسى، مشكل خيلى هاى ديگه هم هست و به همين دليل اين ابزار جديد كلى مورد استقبال قرار گرفت. هنوز هم بعد از پنج سال به نظر ميرسه كه اون مترجم محبوبيتش رو كاملا از دست نداده، چون اگه كلمه pinglish رو در گوگلجستجو كنيد، اولين لينك مرتبط، لينك همون مترجمه.
اما ديگه در آستانه پنجمين سالگرد اون مترجم، تصميم گرفتم كه يك نسخه جديد از مترجم پينگليش به فارسى با قابليت هاى بهتر طراحى كنم. پس منتظر اين مترجم جديد باشيد كه دوشنبه هفته آينده، در پنجمين سالگرد مترجم قبلى به بازار خواهد اومد!
